Η κρίση και το κλείσιμο των λουτρών

Από τα αρχαία ιαματικά νερά στη σύγχρονη αδράνεια

Ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας περιέγραψε ότι μετά από μια μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη τον 3ο αιώνα π.Χ., θερμά νερά άρχισαν να αναβλύζουν από τους βράχους της χερσονήσου των Μεθάνων. Τροφοδοτούμενες από το ακόμη ενεργό ηφαιστειακό σύστημα, οι πηγές αυτές μετέτρεψαν τα Μέθανα σε τόπο θεραπείας και αναζωογόνησης για αιώνες.
Ίχνη αρχαίων λουτρών σώζονται ακόμη στη Θιάφη και στα Λουτρά του Αγίου Νικολάου, όπου το θειούχο νερό αναμειγνύεται με τη θάλασσα.

Άνοδος και παρακμή

Η οργανωμένη εκμετάλλευση των πηγών ξεκίνησε τον 19ο αιώνα. Το 1917 ανεγέρθηκε το εντυπωσιακό λουτρόσπιτο στο λιμάνι – έργο του διάσημου αρχιτέκτονα Έρνεστ Τσίλλερ – το οποίο παραμένει έως σήμερα σύμβολο των Μεθάνων.
Τις δεκαετίες του 1950 και 1960, τα Μέθανα ήταν η δεύτερη σημαντικότερη λουτρόπολη της Ελλάδας μετά το Λουτράκι. Κάθε χρόνο, χιλιάδες ασθενείς από την Αθήνα ελάμβαναν τις θεραπείες τους εδώ, με τα έξοδα καλυμμένα από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Με το πέρασμα του χρόνου, όμως, οι εγκαταστάσεις εγκαταλείφθηκαν. Ενώ άλλες λουτροπόλεις, όπως η Αιδηψός και τα Καμένα Βούρλα, εκσυγχρονίστηκαν, τα Μέθανα βυθίστηκαν στην αδράνεια. Η έλλειψη επενδύσεων, η γραφειοκρατία και η πολιτική αδιαφορία εμπόδισαν κάθε πρόοδο.

Το λουκέτο του 2017

Στις 19 Ιουνίου 2017 ήρθε η οριστική πτώση: τα επίσημα ιαματικά λουτρά των Μεθάνων έκλεισαν με δικαστική απόφαση και σφραγίστηκαν. Έκτοτε παραμένουν ανενεργά – μόνο η πηγή του ξενοδοχείου Ai Pigae συνεχίζει να λειτουργεί. Για τους κατοίκους και τους επισκέπτες, το γεγονός αυτό σήμανε το τέλος μιας παράδοσης που μετρούσε πάνω από δύο χιλιετίες.

Γραφειοκρατία χωρίς όραμα

Το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη πιστοποίησης των πηγών. Αν και οι θεραπευτικές ιδιότητές τους έχουν αποδειχθεί επιστημονικά – από μελέτες των Δρ. Περτέση και Καθηγητή Κουσκούνι – η επίσημη αναγνώριση καθυστέρησε δραματικά. Για δεκαετίες, η ευθύνη για τη λειτουργία και τον εκσυγχρονισμό παρέμενε ασαφής.

Μέχρι το 2007, τα λουτρά ανήκαν στο ελληνικό Δημόσιο, ενώ αργότερα πέρασαν στον Δήμο. Ούτε όμως η τοπική αυτοδιοίκηση ούτε ο ΕΟΤ κατάφεραν να χαράξουν μια βιώσιμη στρατηγική. Ειρωνικά, ένας από τους προέδρους του ΕΟΤ καταγόταν από τα Μέθανα.

Χαμένες ευκαιρίες

Με τη φυσική του ομορφιά, τη δύναμη των πηγών και το ιστορικό κτίριο του Τσίλλερ, ο τόπος θα μπορούσε να είναι ένα από τα σημαντικότερα κέντρα ευεξίας της Νότιας Ευρώπης. Αντί γι’ αυτό, επικρατεί στασιμότητα.

Ακόμη και το 2025, η κατάσταση δεν έχει αλλάξει. Επισήμως, η πανδημία χρησιμοποιείται ως άλλοθι – στην πραγματικότητα, όμως, λείπουν η βούληση, η διορατικότητα και το σχέδιο για το μέλλον.

Ένας φυσικός θησαυρός κάτω από τη μυρωδιά του θείου

Οι θερμές πηγές των Μεθάνων δεν είναι απλώς απομεινάρια του παρελθόντος· είναι ένας ζωντανός φυσικός θησαυρός που ενώνει την ιστορία, τη γεωλογία και την ανθρώπινη υγεία.
Αν ποτέ τα Μέθανα ξαναζωντανέψουν, αυτό δεν θα οφείλεται σε υποσχέσεις – αλλά σε τόλμη, σχέδιο και δράση.

Τα ιαματικά λουτρά στη Δύση και στο ανατολικό τμήμα των Μεθάνων είχαν μισθωθεί τον Ιούνιο του 2007 στους αδελφούς Βασίλη Παπαϊωάννου και Σπύρος για 50 χρόνια. Και τα δύο αδέλφια είχαν ως αρχιτέκτονες και πολιτικούς μηχανικούς την εμπειρία στον κλάδο τους και ήθελαν να εκσυγχρονίσουν τις ιαματικές πηγές και έτσι να ενισχύσουν την πατρίδα τους.

Τι ήταν τα πρόβληματα που φταίνε για το κλείσιμο των λουτρών?

• Γραφειοκρατικά εμπόδια
• Νόμοι για την προστασία ιστορικών κτήριων
• Αρχαιολογικοί νόμοι δήθεν προστασίας
• Έλλειψη εμπειρίας στο κλάδος του Wellness και των Spa
• Έλλειψη υποστήριξης από το κρατικό μηχανισμό
• Εσφαλμένες επενδύσεις
• Αβέβαιο νομικό πλαίσιο